Logo Paardenartsnl

Paardenarts.nl

Tand- of kiesextracties | trekken van tanden en kiezen bij het paard

tand- en kiesextracties - trekken van tanden en kiezen paard - header2Een paardengebit bestaat uit 12 snijtanden, 4 ruinentanden en 24 tot 28 kiezen (inclusief wolfstanden). Het kan om uiteenlopende redenen nodig zijn om één of meerdere tanden en/of kiezen te ‘trekken’ (dit wordt tand- of kiesextractie genoemd).

Lees in dit artikel meer over trekken van tanden en kiezen bij het paard:schedel paard met getrokken kies omcirceld met tekst

Lees hier meer over het paardengebit 

Wolfstanden

Wolfstanden zijn meestal kleine tanden die net voor de boven- of onderkiezen zitten. Het zichtbare deel is meestal slechts enkele millimeters lang. Bij ongeveer 30% van de paarden zijn wolfstanden in de bovenkaak aanwezig. Soms zien we ook wolfstanden voor de eerste kies in de onderkaak. Deze zijn meestal veel kleiner dan de wolfstanden in de bovenkaak. Ze breken door op de leeftijd van 8 maanden tot 1,5 jaar.

Blinde wolfstanden

Een enkele keer breken wolfstanden niet door en blijven ze onder het mondslijmvlies zitten. Als dit het geval is spreken we van blinde wolfstanden. Blinde wolfstanden staan vaak 1 tot 2 cm voor de kiezen en zijn meestal schuin naar voren ingeplant. Hierdoor komen deze tanden niet door het mondslijmvlies en zijn ze enkel voelbaar als een knobbel onder het mondslijmvlies ter hoogte van de lagen.

Wolfstanden trekken

Wolfstanden kunnen aanleiding geven tot aanleuning problemen. Ze hebben geen enkele functie in de mond. Om die reden is het advies om ze te trekken vóór het zadelmak maken van het paard. Bij het staande gesedeerde dier wordt, na een plaatselijke verdoving, de betreffende wolfstand met behulp van speciale wortelhevels verwijderd. De genezing gaat heel voorspoedig en als enige nazorg geldt dat het paard ongeveer 5 dagen geen bit in de mond mag hebben.

Lees hier meer over Wolfskiezen en wolfskiesextracties

gereedschap paardentandarts - extractietangen e.d.

Benodigde instrumenten voor kiesextracties (tangen, hevels en sondes)

Snijtanden

Ook snijtanden kunnen aanleiding geven om getrokken te moeten worden. De redenen voor trekken zijn achterblijvende melktanden, een gebroken tand, loszittende tanden door ouderdom en/of de aandoening EOTRH (Equine Odontoclastic Tooth Resorption and Hypercementosis).

Problemen met snijtanden

  • Bij het wisselen van de snijtanden kan het voorkomen dat de blijvende snijtand de melktand niet uit de tandkas drukt, maar achter de melktand doorbreekt. Op langere termijn kan dit lijden tot verminderde slijtage van het snijvlak van de definitieve tand en kan de normale kauwbeweging worden verhinderd. Als de achterblijvende melktand wordt verwijderd, schuift de blijvende tand op zijn normale plaats.
  • Door trauma of een trap van een ander paard kan een tand breken. Loszittende stukken en/of ontsteking van het achterblijvende deel zijn vaak pijnlijk en geven dus aanleiding tot het trekken hiervan.
  • EOTRH is een extreem pijnlijke aandoening van de snijtanden en omliggende weefsels van meestal oudere paarden en/of pony’s. Op dit moment is er geen andere afdoende behandeling dan trekken van alle aangetaste snijtanden om het paard van de pijn in de mond te verlossen. Lees meer over EOTRH

EOTRH snijtanden paard - foto Paardenpraktijk Utrecht

 

Foto zijaanzicht + toelichting (Paardenpraktijk Utrecht):

Bij EOTRH zijn de buitenste snijtanden vaak het ergste aangedaan. De buitenste snijtand in de onderkaak is hier, omdat deze al los zat, verwijderd. De buitenste snijtand in de bovenkaak is ook ernstig aangetast: de tandhals ligt voor een groot deel bloot en het tandglazuur is aangetast en op sommige plekken verdwenen. De tand is zwart verkleurd. Het tandvlees rond deze tand is fors ontstoken: verdikt en te rood. 

 

Trekken van snijtanden

Het trekken worden gedaan bij het staande, gesedeerde dier. Tevens wordt de zenuw van de betreffende boven- of onderkaak verdoofd. Hierna kan het trekken pijnloos worden uitgevoerd met behulp van speciale wortelhevels. Nabehandeling is alleen enkele dagen pijnstilling. Antibiotica is eigenlijk nooit nodig. De genezing verloopt vrijwel altijd zonder complicaties.

Ruinentanden

De redenen voor trekken van ruinentanden zijn breuken en/of ontstekingen. De procedure, nazorg en verwachting is hetzelfde als bij het trekken van snijtanden.

Kiezen

De redenen voor trekken van kiezen zijn breuken, wortelpuntontstekingen en loszittende kiezen door ouderdom of periodontal disease (ook wel periodontitis, of in het Nederlands parodontitis; ontsteking van het vlies rondom de kies in de kaak).

kiesextracties - stinkende eenzijdige neusuitvloeiing bij een paard met kieswortelontsteking

Stinkende eenzijdige neusuitvloeiing bij een paard met kieswortelontsteking.

Verschijnselen kiesproblemen

Verschijnselen die kunnen optreden bij kiesproblemen zijn:

  • Vermageren
  • Verminderde conditie
  • Moeite met kauwen
  • Proppen maken
  • Pijnlijke dikte aan onderkaak
  • Zwelling voor een oog
  • Pus uit neusgat
  • Stinken uit de mond

Diagnose

Door te kijken in de mond en/of het maken van een röntgenfoto kan worden bepaald welke kies getrokken moet worden.

Trekken van een kies/kiezen

Het trekken van een kies gebeurt tegenwoordig via de mond bij het staande gesedeerde dier. Tevens worden de betreffende zenuwen van de betreffende boven- of onderkaak verdoofd. Meestal kan hierna de kies met speciale tangen via de mond worden verwijderd. In enkele gevallen, bijvoorbeeld als het een kies betreft die ver achter in de mond ligt, kan de kies via een gaatje in de wang worden losgewerkt.(extractie via minimaal invasieve buccotomie) Via het gaatje in de wang worden speciaal hiervoor gemaakte instrumenten in de kies geschroefd waardoor de kies dan losgemaakt kan worden uit de kaak. Als de kies voldoende losgemaakt is kan deze via de mond wordt verwijderd. Alleen in uitzonderlijke gevallen kan het nodig zijn om een kies of kiesrestanten te verwijderen onder algehele narcose bij het liggende paard.

Trekken van een kies bij het staande gesedeerde paardgetrokkken kies paardFoto’s Jan de Jager: het trekken van een kies bij het staande gesedeerde paard (foto links).
Een getrokken kies (foto rechts).

kiesextracties 7 de aangetaste kies wordt getrokken met behulp van een speciale tangkiesextracties 6 getrokken kies van een jong paard - de wortels zijn bij jonge paarden erg lang

Foto’s (Equine Dental Vets): de aangetaste kies wordt getrokken met behulp van een speciale tang (foto links). Een getrokken kies van een jong paard; de wortels zijn bij jonge paarden erg lang (foto rechts).

kiesextracties 8 kies die bij het staande gesedeerde paard getrokken is kiesextracties 5 kies die bij het staande gesedeerde paard getrokken is kiesextracties 2 kies die bij het staande gesedeerde paard getrokken isFoto’s (Equine Dental Vets): op elke foto is een kies te zien die bij het staande gesedeerde paard getrokken is.

Nabehandeling & prognose

Nabehandeling bestaat meestal uit het tijdelijk afdichten van het ontstane gat met siliconenrubber, spoelen van de mond, pijnstilling en bij ontsteking ook antibiotica. De genezing en sluiting van het gat treedt binnen een aantal weken op.

Auteur: Jan de Jager

Gerelateerde artikelen

Wolfskiezen en wolfskiesextractiesEOTRH, aandoening aan voornamelijk de snijtanden | Periodontal Disease | Diastasen tussen kiezen | Paardengebit | Kaakfracturen bij paarden | Sedatie | Röntgenologie 

 

Mis geen veterinaire informatie meer!

Onze Business partners


Link naar deze pagina: https://www.paardenarts.nl/kennisbank/tand-of-kiesextracties-trekken-van-tanden-en-kiezen-bij-het-paard/