Paardenarts
Aandoeningen & Ziektes
Test om PPID bij paarden op te sporen

De PPID- bloedtest is essentieel voor zowel het diagnosticeren als voor het management tijdens het verdere verloop van PPID.

PPID, voorheen ‘ziekte van Cushing’, is een aandoening waaraan veel paarden lijden en is in veel gevallen de oorzaak van hoefbevangenheid. Het is dan ook belangrijk om PPID bij je paard of pony tijdig vast te stellen en te behandelen om verdere complicaties te voorkomen.

Je dierenarts kan eenvoudig bloedonderzoek bij je paard uitvoeren om te bepalen of je paard PPID heeft. De PPID-test kan het hele jaar door gedaan worden, bij verschijnselen van PPID zoals hoefbevangenheid, maar ook om medicatie in te stellen 6 weken na aanvang van therapie en ter controle van een lopende behandeling. Je dierenarts kan je hierover het beste adviseren.

Hoe weet je of het zinvol is om een PPID-test bij je paard te laten doen?

In dit artikel veel praktische informatie over de test en werkwijze.

Ongeveer 15-30% van de paarden ouder dan 15 jaar heeft PPID

Ondanks het feit dat PPID meestal bij paarden ouder dan 15 jaar wordt gediagnosticeerd, wordt het ook regelmatig bij jongere paarden gevonden.

Wat is PPID en hoe herken ik dit bij mijn paard?

Pituitary Pars Intermedia Dysfunction’ (PPID) is een aandoening waardoor de aanmaak van hormonen wordt ontregeld. Wanneer de normale hormoonaanmaak wordt verstoord kan dit zich uiten in allerlei ziekteverschijnselen.

Symptomen

De meest opvallende symptomen van PPID zijn:

  • Verandering van vacht: vol en lang krullerig haar of slecht verharen
  • Hoefbevangenheid
  • Verandering van lichaamsbouw door:
    • spierverlies; ondermeer bij de rug en de buik (er kan een ‘hangbuik’ ontstaan)
    • vetophoping op bepaalde plekken zoals vet boven de ogen.

Andere symptomen kunnen zijn:

  • Sloomheid (lusteloosheid/verminderde prestaties)
  • Overmatig drinken en plassen
  • Terugkerende infecties door een verminderd immuunsysteem en verminderde vruchtbaarheid.

Bekijk de video over PPID

100 sec. dierenarts

PPID bij paarden

Een paard met PPID kan één of meerdere van deze verschijnselen tonen of geen. Ieder paard is uniek en kan PPID dan ook weer anders tonen. PPID is een aandoening die in de loop van de tijd langzaam verergert. In het beginstadium zijn de symptomen vaak minder specifiek en kunnen makkelijk over het hoofd worden gezien of toegeschreven worden aan het verouderingsproces van het paard. Zo kan het zijn dat een paard de aandoening al heeft zonder nog verschijnselen te tonen. Naarmate de aandoening langer aanwezig is wordt het risico steeds groter dat het paard ook andere (ernstigere) verschijnselen krijgt.

Paardenarts.nl - PPID -symptoom vachtverandering- Foto Boehringer Ingelheim
Verandering van vacht
Paardenarts.nl - PPID -symptoom hoefbevangenheid - Foto Boehringer Ingelheim
Hoefbevangenheid
Paardenarts.nl - PPID -symptoom vetophopingen boven ogen - Foto Boehringer Ingelheim
Vetophopingen boven de ogen
Paardenarts.nl - PPID -hangbuik - Foto Boehringer Ingelheim
'Hangbuik' door spierverlies

Hoefbevangenheid wordt in ongeveer 90% van de gevallen veroorzaakt door een hormoonafwijking zoals PPID en/of EMS.

Lees meer over:
HOEFBEVANGENHEID

PPID is tegenwoordig goed te behandelen | Test je paard tijdig op PPID

PPID is nog niet te genezen, maar met medicatie is de ziekte wel goed onder controle te houden. Door er op tijd bij te zijn kan de aandoening met behulp van medicatie bedwongen worden, nog voordat er ernstigere verschijnselen zoals hoefbevangenheid of infecties ontstaan.

Paardenarts.nl - PPID voor en na de behandeling - foto Boehringer Ingelheim 2

Hoe weet ik of ik mee moet doen?

  • Heb je een paard dat hoefbevangen is en/of één of meerdere van de hierboven genoemde verschijnselen vertoont?
    Neem dan contact op met je dierenarts om te overleggen of een PPID-test raadzaam is.
  • Heb je een paard van 15 jaar of ouder?
    Overleg dan met je dierenarts of je paard ziekteverschijnselen heeft en een PPID-test nodig is om tijdig in te grijpen en problemen voor te blijven.

De PPID-test kan in principe het hele jaar uitgevoerd worden, maar geeft doorgaans het beste resultaat in het najaar (tussen augustus en november).

Diagnostiek | Hoe werkt de PPID-test

Bij PPID produceert de hypofyse in de hersenen te veel van een aantal hormonen, waaronder het stofje ACTH. De meest gebruikte test om PPID te bepalen maakt hier gebruik van door het ACTH-gehalte in het bloed te meten.

De test is er op gericht om de hoeveelheid ACTH in het bloed te bepalen. Hiervoor zal de dierenarts een buisje bloed bij je paard afnemen. Wanneer het bloed is afgenomen wordt het bloedbuisje gekoeld zodat het ACTH stabieler blijft. Eenmaal op de praktijk zal de dierenarts het bloed gekoeld verzenden naar het laboratorium waar de test wordt uitgevoerd. Het laboratorium stuurt de uitslag binnen 2 à 5 werkdagen naar je dierenarts. De resultaten van het bloedonderzoek worden vergeleken met de normale ACTH-waarden die worden gemeten bij niet zieke paarden. Op deze manier kan bevestigd worden of het paard daadwerkelijk PPID heeft.

De uitslag

Je dierenarts zal altijd zowel de uitslag als het klinisch beeld van je paard bekijken. Om de uitslag goed te interpreteren zal hij/zij rekening moeten houden met wanneer het bloed is afgenomen. Welk moment op de dag was dit, welk moment in het jaar en had het paard op dat moment bijvoorbeeld last van stress?

De ACTH normaalwaarden zijn seizoengevoelig en schommelen door het jaar heen. Zo is het ACTH niveau in het bloed van zowel gezonde als paarden met PPID hoger in de maanden augustus t/m oktober. Deze toename heeft te maken met de hormonale aanpassingen in het paardenlichaam ter voorbereiding op de wintermaanden. Bij paarden met PPID stijgt de ACTH concentratie in het najaar flink, en wel zoveel meer dan bij gezonde paarden dat het aantonen van PPID in deze maanden het makkelijkst is.

Het is ook verstandig om paarden die PPID hebben en op medicatie staan regelmatig te blijven controleren. Met de test kan gecontroleerd worden of de dosis hiervan aangepast moet worden. Wordt er te weinig medicatie gegeven dan kan het paard weer verschijnselen gaan tonen. PPID kan verergeren en om meer medicatie gaan vragen. De dierenarts bepaalt samen met de eigenaar de optimale dosis.

Voor meer informatie over PPID en
de PPID-test kun je terecht op:

horse-care.nl/gezondheid/ppid/testen-op-ppid/

 

Dit artikel kwam tot stand in samenwerking met
Boehringer_Ingelheim_Logo
Paardenarts.nl kan niet ingaan op (individuele) gezondheidsvragen. Raadpleeg hiervoor altijd je eigen / een dierenarts.